Türkiye'de Yapay Zeka Girişimleri: Kimler Ne Yapıyor
Herkes OpenAI'dan, Google'dan, Anthropic'ten bahsediyor. Peki Türkiye'de ne oluyor? Yerli yapay zeka girişimleri var mı? Varsa ne yapıyorlar?
Bu soruları merak ettim ve araştırdım. Son birkaç ayda Türk yapay zeka ekosistemini incelemeye çalıştım. Şirketlerle konuştum, ürünlerini denedim, haberlerini takip ettim.
Türkiye'de yapay zeka alanında düşündüğümden fazla hareket var. Bu yazıda dikkatimi çeken girişimleri ve projeleri paylaşacağım.
Büyük Şirketlerin AI Yatırımları
Turkcell - YAAY ve Daha Fazlası
Turkcell yapay zeka konusunda en aktif Türk şirketi şu an. YAAY adında bir dijital asistan geliştirdiler. Sesli komutlarla çalışıyor, Türkçe anlıyor.
Ben denedim, fena değil.
Temel işleri yapıyor - hava durumu, haberler, basit sorular. ChatGPT seviyesinde değil tabii ama yerli bir çözüm olması önemli.
Turkcell ayrıca şirketler için yapay zeka çözümleri de sunuyor. Müşteri hizmetleri botları, sesli yanıt sistemleri gibi kurumsal ürünler var.
Aselsan
Savunma sanayi devi Aselsan da yapay zeka alanında ciddi yatırımlar yapıyor. Tabii çoğu proje gizli, detay yok. Ama görüntü işleme, otonom sistemler, radar analizi gibi alanlarda çalıştıkları biliniyor.
Sivil tarafta da bazı projeler var. Trafik yönetimi, güvenlik sistemleri gibi alanlarda belediyelerle çalışıyorlar.
Getir, Trendyol, Hepsiburada
E-ticaret devleri de yapay zekaya yatırım yapıyor. Ama bunlar daha çok
arka plan sistemleri - öneri algoritmaları, fiyatlandırma optimizasyonu, lojistik planlama.
Trendyol'un kendi içinde bir AI ekibi olduğunu biliyorum. Ürün önerileri, arama sonuçları, sahte yorum tespiti gibi işlerde yapay zeka kullanıyorlar.
Startup'lar
Cbot
Cbot kurumsal chatbot çözümleri sunuyor. Bankalar, sigorta şirketleri, telekomünikasyon firmaları müşterileri arasında.
Türkçe doğal dil işleme konusunda iyi bir altyapıları var. Türkçe'nin karmaşık yapısını anlamak kolay değil, bu konuda ciddi iş çıkarmışlar.
Insider
Pazarlama otomasyonu alanında çalışan Insider, yapay zeka tabanlı müşteri davranış analizi yapıyor. Hangi müşteri ne zaman ne alır, kim siteden ayrılmak üzere, kime hangi kampanya gösterilmeli...
Global bir şirket oldular, 25'ten fazla ülkede ofisleri var. Türkiye'den çıkan en başarılı yapay zeka girişimlerinden biri.
Foriba
E-fatura ve e-dönüşüm alanında çalışan Foriba, yapay zeka ile belge işleme yapıyor. Faturaları otomatik okuma, sınıflandırma, muhasebe entegrasyonu gibi işler.
Muhasebeciler için pratik bir çözüm. Ben bir müşterimde denedim, fatura girişi süresini yarıya indirdi.
Vivense AI
Mobilya sektöründe ilginç bir girişim. Yapay zeka ile odanızın fotoğrafını çekiyorsunuz, mobilyayı sanal olarak odanıza yerleştiriyor. Artırılmış gerçeklik ve yapay zeka birleşimi.
IKEA'nın benzer bir uygulaması var ama Vivense Türk mobilya markalarıyla çalışıyor.
Akademik Çalışmalar
Üniversitelerde de ciddi yapay zeka araştırmaları var.
ODTÜ - Bilgisayar mühendisliği bölümü yapay zeka alanında köklü bir geçmişe sahip. Görüntü işleme ve doğal dil işleme grupları var.
Boğaziçi - Yapay Zeka Laboratuvarı var. Makine öğrenmesi ve derin öğrenme üzerine akademik çalışmalar yapıyorlar.
İTÜ - Yapay Zeka ve Veri Bilimi uygulama ve araştırma merkezi kuruldu. Özellikle endüstriyel uygulamalar üzerine çalışıyorlar.
Koç Üniversitesi - KUIS AI Center yapay zeka araştırmalarına odaklanıyor. Sağlık ve finans alanlarında projeler var.
Devlet Destekleri
TÜBİTAK yapay zeka projelerine destek veriyor. 1501, 1507, 1509 gibi programlardan fon alabiliyorsunuz.
Ayrıca
Ulusal Yapay Zeka Stratejisi açıklandı. 2025-2030 dönemini kapsayan hedefler var:
- Yerli yapay zeka modeli geliştirme
- AI startup'lara destek
- Veri merkezi altyapısı
- AI eğitimi yaygınlaştırma
- Regülasyon çerçevesi
Kağıt üzerinde güzel hedefler. Uygulamayı görmek lazım.
Sorunlar ve Zorluklar
Türkiye'de yapay zeka ekosisteminin bazı sorunları var, bunları da görmek lazım:
Beyin göçü: Yetenekli AI mühendisleri yurtdışına gidiyor. Google, Meta, OpenAI gibi şirketler Türk mühendisleri kapıyor. Yerelde yetenek bulmak zorlaşıyor.
Sermaye eksikliği: Global ölçekte rekabet etmek için ciddi sermaye gerekiyor. Türkiye'deki yatırım fonları bu ölçekte değil.
Veri sorunu: Yapay zeka veriyle besleniyor. Türkçe kaliteli veri bulmak zor. İngilizce kaynaklar çok daha zengin.
Altyapı: Yapay zeka eğitimi için güçlü GPU'lar lazım. Bu altyapı pahalı. Çoğu girişim bulut servislere bağımlı.
Fırsatlar
Ama fırsatlar da var:
Türkçe dil modeli boşluğu: ChatGPT, Claude gibi modeller Türkçe'de zayıf. Türkçe'ye özel eğitilmiş kaliteli bir model büyük avantaj sağlar.
Sektörel çözümler: Türkiye'ye özel sektörlerde (tekstil, turizm, tarım) AI çözümleri geliştirmek için alan var. Global modeller bu sektörleri bilmiyor.
Bölgesel merkez olma: Orta Doğu, Balkanlar, Türki cumhuriyetler için AI çözümleri geliştirmek. Türkçe ve yakın diller için altyapı oluşturmak.
Kullanabileceğiniz Yerli Çözümler
Eğer yerli çözüm kullanmak istiyorsanız şunlara bakabilirsiniz:
- Cbot: Müşteri hizmetleri chatbotu kurumsal kullanım için
- Foriba: E-fatura ve belge işleme
- YAAY: Turkcell'in sesli asistanı
- Insider: Pazarlama otomasyonu (kurumsal)
- Vivense AI: Mobilya görselleştirme
Tabii bunlar ChatGPT'nin yerini tutmuyor. Farklı amaçlara hizmet ediyorlar. Ama yerel çözümler kullanmak bazen avantaj - Türkçe desteği daha iyi, veri Türkiye'de kalıyor, destek almak kolay.
Gelecek Nasıl Görünüyor
Türkiye'de yapay zeka ekosistemi büyüyor. Yavaş ama büyüyor.
Bence önümüzdeki 2-3 yılda şunları göreceğiz:
- Türkçe'ye özel eğitilmiş en az bir ciddi dil modeli
- Daha fazla AI startup'ın ortaya çıkması
- Büyük şirketlerin AI yatırımlarını artırması
- Devlet desteklerinin genişlemesi
- Üniversite-sanayi işbirliklerinin artması
Global devlerle rekabet edemeyiz kısa vadede. Ama Türkçe ve bölgesel pazarlarda güçlü olmak mümkün.
Takipte kalın. Bu alan hızlı değişiyor.
DrAgoN
