Excel ve Google Sheets ile Veri Analizi: Kapsamlı AI Prompt Rehberi
Bu rehber, yapay zeka kullanarak Excel ve Google Sheets üzerinde profesyonel veri analizi yapmak, karmaşık formüller oluşturmak, dinamik pivot tablolar hazırlamak ve otomatik raporlar üretmek için tasarlanmış kapsamlı prompt şablonlarını içermektedir. Veri analistleri, iş analistleri, finansçılar ve veriyle çalışan tüm profesyoneller için pratik çözümler sunar.
📊 Önemli Not: AI ürettiği formülleri mutlaka test edin. Kritik iş analizlerinde sonuçları manuel olarak doğrulayın. Hassas finansal verileri AI ile paylaşırken dikkatli olun.
Excel Formül Oluşturma ve Optimizasyon
Temel Formül İsteme Şablonu
Karmaşık hesaplamalar için AI destekli formül yazımı.
EXCEL FORMÜL OLUŞTURMA
Bu hesaplama için Excel formülü yaz.
HESAPLAMA İHTİYACI:
[İstediğin hesaplamayı detaylı açıkla]
VERİ YAPISI:
Sütun A: [Veri türü - örn: Tarih]
Sütun B: [Veri türü - örn: Satış tutarı]
Sütun C: [Veri türü - örn: Ürün kategorisi]
Sütun D: [Veri türü - örn: Müşteri adı]
KOŞULLAR ve KRİTERLER:
1. [Koşul 1 - örn: Tarih son 30 gün içinde ise]
2. [Koşul 2 - örn: Kategori Elektronik ise]
3. [Koşul 3 - örn: Tutar 1000 TL üzerinde ise]
BEKLENEN ÇIKTI:
[Nasıl bir sonuç istiyorsun - örn: Koşullara uyan satışların toplamı]
ÖZEL DURUMLAR:
- Boş hücreler: [Nasıl işlensin - 0 say / atla / hata ver]
- Hata durumu: [Ne göstersin - #N/A yerine boş / 0 / mesaj]
- Performans: [Büyük veri seti mi - optimize edilmiş formül gerekli mi]
LÜTFEN VER:
1. Ana formülü (kopyala-yapıştır hazır)
2. Formülün adım adım açıklaması
3. Örnek kullanım (örnek veri ile)
4. Alternatif çözüm yöntemleri (varsa daha hızlı/basit)
5. Olası hatalar ve çözümleriPratik Kullanım Örneği:
EXCEL FORMÜL OLUŞTURMA
Satış verilerinden performansa dayalı komisyon hesapla.
VERİ YAPISI:
A sütunu: Satış tutarı (sayısal)
B sütunu: Ürün kategorisi (Elektronik/Giyim/Gıda)
C sütunu: Satış tarihi
KOŞULLAR:
- Kategori Elektronik ise %5 komisyon
- Kategori Giyim ise %3 komisyon
- Kategori Gıda ise %2 komisyon
- BONUS: 10.000 TL üzeri satışlara +%1 ek
- Son 30 gün içindeki satışlar
ÇIKTI: Satıcının toplam komisyon tutarı
VER: Formül ve açıklamaVLOOKUP ve INDEX-MATCH Kullanımı
Tablolar arası veri eşleştirme ve çekme işlemleri.
VERİ ARAMA FORMÜLLERİ
Tablolar arası veri arama için formül yaz.
SENARYO:
[Hangi veriye nereden ulaşmak istiyorsun]
KAYNAK VERİ:
Tablo ismi: [örn: Ürün_Listesi]
Aralık: [örn: A2:D500]
Arama yapılacak sütun: [örn: Ürün Kodu - A sütunu]
Çekilecek sütun: [örn: Fiyat - C sütunu]
HEDEF VERİ:
[Formülün yazılacağı hücre ve arama değeri]
GEREKSİNİMLER:
- Eşleşme tipi: [Tam eşleşme / Yaklaşık eşleşme]
- Birden fazla eşleşme varsa: [İlk / Son / Hepsi]
- Bulunamama durumu: [Boş / 0 / Özel mesaj]
- Büyük/küçük harf duyarlılığı: [Evet / Hayır]
LÜTFEN VER:
1. VLOOKUP çözümü
2. INDEX-MATCH çözümü
3. XLOOKUP çözümü (Excel 365 için)
4. Her yöntemin artı-eksileri
5. Performans karşılaştırması
6. Hangi durumda hangisi tercih edilmeliDinamik Dizi Formülleri (Array Formulas)
Excel 365 ve Google Sheets için modern array formülleri.
DİNAMİK DİZİ FORMÜLLERİ
Otomatik genişleyen dizi formülü yaz.
HEDEF:
[Ne yapmak istiyorsun - örn: Satış verilerini filtrele, sırala ve özetle]
VERİ KAYNAĞI:
Tablo: [isim veya aralık]
Sütun sayısı: [kaç sütun]
İŞLEMLER:
1. Filtreleme: [Hangi kriterlere göre - örn: Durum Aktif olanlar]
2. Sıralama: [Hangi sütun, artan/azalan]
3. Gruplama: [Varsa - örn: Kategoriye göre grupla]
4. Hesaplama: [Sum/Average/Count/Custom]
EXCEL VERSIYONU: [365 / 2021 / Google Sheets]
LÜTFEN VER:
1. FILTER fonksiyonu kullanımı
2. SORT fonksiyonu kullanımı
3. UNIQUE fonksiyonu kullanımı
4. Kombine formül (hepsini birden)
5. Eski Excel versiyonları için alternatif
6. Performans optimizasyon ipuçlarıPivot Tablo ve İleri Analiz
Etkili Pivot Tablo Tasarımı
Veri özetleme ve çok boyutlu analiz.
PİVOT TABLO TASARIMI
Bu analiz için pivot tablo yapısı öner.
VERİ SETİ YAPISI:
[Hangi sütunlar var ve veri tipleri]
Örnek: Tarih, Ürün, Kategori, Bölge, Satış Tutarı, Miktar
ANALİZ AMACI:
[Ne görmek/anlamak istiyorsun]
Örnek: Her kategorinin aylık satış performansını bölgelere göre karşılaştır
İSTENEN BOYUTLAR:
Satırlar: [Boyut 1, Boyut 2 - örn: Kategori, Ürün]
Sütunlar: [Boyut - örn: Ay, Bölge]
Değerler: [Metrikler - örn: Sum(Satış), Count(Sipariş)]
Filtreler: [Varsa - örn: Yıl, Durum]
HESAPLAMALAR:
- [Hangi toplama fonksiyonları - Sum/Average/Count/Max/Min]
- Hesaplanmış alanlar gerekli mi: [Evet/Hayır]
- Yüzde hesaplamaları: [Satır/Sütun/Genel toplamdan]
FORMATLAMA TERCİHLERİ:
- Sayı formatı: [Para birimi/Yüzde/Sayı/Özel]
- Koşullu biçimlendirme: [Renk skalası/Veri çubukları/İkonlar]
- Alt toplamlar: [Göster/Gizle]
LÜTFEN VER:
1. Adım adım pivot tablo oluşturma talimatları
2. Hesaplanan alan formülleri (gerekiyorsa)
3. Koşullu biçimlendirme kuralları
4. Benzer analizler için şablon
5. Görselleştirme önerileri (grafik tipleri)Pivot Chart ile Veri Görselleştirme
Pivot tablolardan dinamik grafikler oluşturma.
PİVOT GRAFİK OLUŞTURMA
Pivot tablo verisi için en uygun grafik tasarla.
PİVOT TABLO VERİSİ:
[Pivot tablo yapısını açıkla - satır/sütun/değer boyutları]
GRAFİK AMACI:
[Neyi vurgulamak istiyorsun - trend/karşılaştırma/dağılım/oran]
VERİ ÖZELLİKLERİ:
- Zaman serisi içeriyor mu: [Evet/Hayır]
- Kaç kategori var: [Sayı]
- Kaç veri serisi: [Sayı]
- Negatif değerler var mı: [Evet/Hayır]
HEDEF KİTLE:
[Yönetici sunumu / Teknik rapor / Dashboard]
LÜTFEN VER:
1. En uygun grafik tipi (çubuk/çizgi/pasta/combo/vb)
2. Neden bu tip uygun (gerekçe)
3. Grafik ayarları (eksenler, renkler, etiketler)
4. Alternatif grafik seçenekleri
5. İnteraktif özellikler (dilimleyiciler/zaman çizelgesi)
6. Dashboard entegrasyonu için ipuçlarıVeri Temizleme ve Hazırlama
Dağınık Veriyi Düzenleme Stratejisi
Ham veriyi analiz için hazır hale getirme.
VERİ TEMİZLEME STRATEJİSİ
Bu veri setini temizle ve analiz için hazırla.
VERİ SORUNLARI:
[Tespit edilen problemler]
- Boş hücreler: [Evet/Hayır, hangi sütunlarda, %kaç]
- Tutarsız format: [Tarih/Sayı formatı karışık]
- Yinelenen kayıtlar: [Var/Yok, kriterleri]
- Aykırı değerler (outliers): [Var/Yok]
- Yanlış veri tipleri: [Hangi sütunlar - sayı text olarak vb]
- Fazladan boşluklar/karakterler: [Var/Yok]
- Birleştirilmiş hücreler: [Var/Yok]
HEDEF FORMAT:
[Temiz veri nasıl olmalı]
- Her sütun: tek veri tipi
- Başlık satırı: net ve tutarlı
- Tarih formatı: [örn: DD.MM.YYYY]
- Sayı formatı: [binlik ayracı, ondalık]
LÜTFEN VER:
1. Temizleme adımları (öncelik sırasına göre)
2. Her adım için Excel/Sheets formülü veya işlevi
3. Power Query çözümü (Excel için)
4. Otomasyon için makro kodu (ihtiyaç varsa)
5. Veri doğrulama kuralları (tekrar kirlenmemesi için)
6. Kalite kontrol kontrol listesiÇoklu Kaynaktan Veri Birleştirme
Farklı tablolardan veri entegrasyonu.
VERİ BİRLEŞTİRME ve KONSOLDASYON
Birden fazla tabloyu birleştir.
KAYNAKLAR:
Tablo 1: [İsim, sütunlar, kayıt sayısı]
Tablo 2: [İsim, sütunlar, kayıt sayısı]
Tablo 3: [İsim, sütunlar, kayıt sayısı]
ORTAK ALANLAR:
Birincil anahtar: [Hangi sütun - örn: Müşteri ID]
İkincil anahtarlar: [Varsa - örn: Sipariş No]
BİRLEŞTİRME TİPİ:
[İnner Join / Left Join / Full Outer Join - hangisi uygun]
UYUŞMAZLIK SENARYOLARI:
- Aynı anahtar için farklı değerler: [Hangisi öncelikli]
- Bir tabloda olup diğerinde yok: [Nasıl işlensin]
- Tarih farklılıkları: [En güncel/En eski/Ortalama]
LÜTFEN VER:
1. VLOOKUP/INDEX-MATCH çözümü
2. Power Query (Get & Transform) adımları
3. SQL benzeri JOIN mantığı açıklaması
4. Veri tutarlılık kontrol formülleri
5. Performans optimizasyonu ipuçları (büyük veri için)
6. Otomatik yenileme kurulumuDashboard ve Raporlama
İnteraktif Excel Dashboard Tasarımı
Dinamik ve kullanıcı dostu raporlama paneli.
EXCEL DASHBOARD TASARIMI
Profesyonel ve interaktif dashboard oluştur.
HEDEF KİTLE:
[C-Level Yönetici / Departman Müdürü / Analist / Operasyon]
KPI ler (Anahtar Performans Göstergeleri):
1. [KPI adı]: [Tanım, hesaplama, hedef değer]
2. [KPI adı]: [Tanım, hesaplama, hedef değer]
3. [KPI adı]: [Tanım, hesaplama, hedef değer]
4. [KPI adı]: [Tanım, hesaplama, hedef değer]
VERİ KAYNAĞI:
[Pivot tablolar / Ham veri / Harici bağlantı]
İNTERAKTİVİTE GEREKSİNİMLERİ:
- Zaman filtreleri: [Gün/Hafta/Ay/Yıl/Tarih aralığı]
- Kategori filtreleri: [Bölge/Ürün/Müşteri/vb]
- Dinamik grafikler: [Tıklanabilir/Detaya inilebilir]
LAYOUT TERCİHİ:
[Tek sayfa / Çok sayfa / Sekmeli]
LÜTFEN VER:
1. Dashboard yapısı (bölüm bölüm layout)
2. Her KPI için formül ve görselleştirme
3. Slicer (dilimleyici) kurulumu ve bağlantıları
4. Koşullu biçimlendirme kuralları (trafik ışığı renkleri)
5. Grafik ve tablo konfigürasyonları
6. Renk şeması ve tutarlılık önerileri
7. Kullanıcı kılavuzu (nasıl kullanılır)
8. Mobil/tablet uyumluluk için ipuçlarıOtomatik Periyodik Rapor Üretimi
Zamanlanmış raporlama otomasyonu.
OTOMATİK RAPOR SİSTEMİ
Haftalık/Aylık otomatik rapor sistemi kur.
RAPOR İÇERİĞİ:
[Hangi metrikler, tablolar, grafikler olacak]
RAPOR DÖNEMİ:
[Günlük / Haftalık / Aylık / Çeyrek / Yıllık]
DAĞITIM:
Alıcılar: [Mail listesi / Paylaşımlı klasör]
Format: [Excel dosyası / PDF / Her ikisi]
Gönderim zamanı: [Örn: Her Pazartesi 09:00]
LÜTFEN VER:
1. Rapor şablonu yapısı (tüm formüller dinamik tarihli)
2. Dinamik tarih formülleri (BUGÜN, DEĞER.BULDÖNÜŞ vb)
3. Özet (executive summary) sayfası tasarımı
4. VBA makro kodu (e-posta gönderimi için)
5. Windows Görev Zamanlayıcı ayarları
6. Google Sheets Apps Script alternatifi
7. Hata yönetimi ve log tutma
8. Test senaryolarıGoogle Sheets Özel İşlevler
Google Sheets Unique Formülleri
Sheets e özgü güçlü fonksiyonlar.
GOOGLE SHEETS ÖZEL FORMÜLLER
Google Sheets için optimize formül yaz.
İHTİYAÇ:
[Açıklama]
GOOGLE SHEETS GÜÇLÜ FONKSİYONLARI:
- QUERY (SQL-benzeri sorgulama)
- IMPORTRANGE (tablolar arası veri çekme)
- ARRAYFORMULA (otomatik dizi genişletme)
- FILTER + SORT kombinasyonu
- GOOGLEFINANCE (finans verileri)
- IMPORTXML/IMPORTHTML (web scraping)
LÜTFEN VER:
1. Ana formül (Google Sheets için optimize)
2. Formül açıklaması (hangi bölüm ne yapıyor)
3. Excel karşılığı (varsa)
4. Performans ipuçları (büyük veri setleri için)
5. İzin ve paylaşım ayarları (IMPORTRANGE için)
6. Hata durumları ve çözümleriApps Script ile Otomasyon
Google Sheets JavaScript otomasyonu.
APPS SCRİPT OTOMASYON
Apps Script ile otomatik işlem yap.
OTOMASYON AMACI:
[Ne otomatize etmek istiyorsun - örn: veri temizleme, mail gönderme, API çağrısı]
TETİKLEYİCİ:
[Zaman bazlı / Sayfa açılınca / Form gönderilince / Manuel buton]
İŞLEM ADIMLARI:
1. [Adım 1 - örn: Belirli hücreleri oku]
2. [Adım 2 - örn: Hesaplama yap]
3. [Adım 3 - örn: Sonuçları yaz/mail at]
LÜTFEN VER:
1. Apps Script (JavaScript) kodu
2. Kod açıklaması (satır satır)
3. Trigger (tetikleyici) kurulum talimatları
4. İzin gereksinimleri ve kurulumu
5. Hata yakalama ve loglama
6. Test etme yöntemiİleri Düzey Analiz Teknikleri
İstatistiksel Analiz ve Formüller
Excel ile veri bilimi temelleri.
İSTATİSTİKSEL ANALİZ
Veri seti için istatistiksel analiz yap.
VERİ SETİ:
[Açıklama - sürekli/kategorik değişkenler]
ANALİZ TÜRLERİ İSTENEN:
- Tanımlayıcı istatistikler (ortalama, medyan, mod, standart sapma)
- Korelasyon analizi (değişkenler arası ilişki)
- Regresyon analizi (tahmin modeli)
- Hipotez testleri (t-test, ANOVA)
- Dağılım analizi (normallik testi)
ÇIKTILAR:
[Hangi metrikleri görmek istiyorsun]
LÜTFEN VER:
1. Temel formüller (ORTALAMA, STANDART.SAPMA, KORELASYON, vb)
2. Analiz ToolPak kullanım talimatları
3. Sonuçları yorumlama rehberi (istatistiksel anlamlılık)
4. Grafik önerileri (histogram, scatter plot, box plot)
5. Outlier (aykırı değer) tespit yöntemleri
6. R-squared, p-value gibi metriklerin açıklamasıTahmin ve Trend Analizi
Gelecek projeksiyonları ve öngörü modelleri.
TAHMİN ve TREND ANALİZİ
Geçmiş veriden gelecek tahmini yap.
GEÇMİŞ VERİ:
[Zaman serisi verileri - tarih ve değer]
Veri frekansı: [Günlük/Haftalık/Aylık/Yıllık]
Veri süresi: [Kaç dönem - örn: son 24 ay]
TAHMİN DÖNEMİ:
[Kaç dönem ileri - örn: 6 ay]
VERİ ÖZELLİKLERİ:
- Trend var mı: [Yükseliş/Düşüş/Sabit]
- Mevsimsellik: [Var/Yok - aylık/çeyreklik pattern]
- Döngüsel hareketler: [Var/Yok]
- Aykırı değerler: [Var/Yok - pandemi, kampanya gibi]
LÜTFEN VER:
1. Uygun tahmin yöntemi (doğrusal trend/üstel/mevsimsel)
2. Excel FORECAST fonksiyonları kullanımı
3. Hareketli ortalama yöntemi
4. Üstel düzleştirme (exponential smoothing)
5. Mevsimsellik ayarlaması (varsa)
6. Grafik ile görselleştirme
7. Güven aralığı hesaplamaları
8. Model doğruluğu metrikleri (MAPE, RMSE, MAE)Performans Optimizasyonu
Büyük Veri Setleri için Optimizasyon
Yavaş çalışan Excel dosyalarını hızlandırma.
EXCEL PERFORMANS OPTİMİZASYONU
Yavaş çalışan dosyayı optimize et.
MEVCUT DURUM:
Dosya boyutu: [MB]
Satır sayısı: [örn: 50.000]
Sütun sayısı: [örn: 30]
Formül sayısı: [Tahmini - yüzlerce/binlerce]
Sheet sayısı: [Kaç sayfa]
Yavaşlama durumu: [Hangi işlemde - kaydetme/hesaplama/açılış]
TESPİT EDİLEN SORUNLAR:
[Varsa - volatile formüller, gereksiz formatlar, vb]
LÜTFEN VER:
1. Formül optimizasyon önerileri
- Volatile fonksiyonları azaltma (INDIRECT, OFFSET)
- Array formül optimizasyonu
- İç içe IF yerine alternatifler
2. Format ve stil temizliği
3. Hesaplama modu ayarları (manual/automatic)
4. Gereksiz named range temizliği
5. Conditional formatting optimizasyonu
6. Alternatif veri modeli önerisi
7. Power Pivot/Power Query geçiş önerisi
8. Dosya sıkıştırma teknikleriVeri Analizi İçin Altın İpuçları
Formül Yazarken En İyi Pratikler:
- Adlandırılmış Aralıklar Kullanın: Formülleri okunabilir ve yönetilebilir yapar. Örn:
=TOPLA(Satışlar)yerine=TOPLA(A2:A1000) - Hata Yakalamayı Unutmayın:
EĞERHATAveyaEĞER.EŞYOKkullanarak formüllerinizi sağlamlaştırın - Mutlak/Göreceli Referanslar:
$işaretini doğru kullanın.$A$1(sabit),A1(hareket eder) - Formülleri Test Edin: Küçük veri seti ile başlayın, doğruluğunu onaylayın
- Yorum Ekleyin: Karmaşık formüllere hücre notu ekleyerek açıklayın
- SUMIFS yerine SUMIF: Tek koşulda SUMIF daha hızlıdır
Pivot Tablo Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler:
- Ham Veriyi Temiz Tutun: Birleştirilmiş hücre olmasın, boşluklar olmasın
- Başlık Satırı Mutlaka Olsun: İlk satır her sütun için benzersiz başlık içersin
- Tablo Formatı Verin:
CTRL+Tile tabloya çevirin - otomatik genişler - Hesaplanan Alanları Akıllıca Kullanın: Her hesaplanan alan performansı etkiler
- Yenilemeyi Otomatikleştirin: Manuel yenileme hata riski taşır
- Tarih Gruplamasına Dikkat: Otomatik gruplama istemiyorsanız kapatın
Dashboard Tasarımında Profesyonel Yaklaşım:
- Basit ve Odaklı Tutun: Aşırı bilgi kalabalığından kaçının - 5-7 temel metrik yeter
- Görsel Hiyerarşi: En önemli KPI ler üstte ve büyük punto
- Tutarlı Renk Paleti: 3-4 ana renk yeterli. Kırmızı=Kötü, Yeşil=İyi standardı
- İnteraktivite Ekleyin: Slicers ve Timeline ile kullanıcı kontrolü verin
- Responsive Tasarım: Farklı ekran boyutlarında test edin
- Yükleme Hızı: Dashboard 3 saniyede açılmalı
AI ile Çalışırken Önemli Noktalar:
- Her Zaman Doğrulayın: AI ürettiği formülleri test edin, kritik işlerde manuel kontrol
- Versiyon Belirtin: Excel 365, 2019, Google Sheets fonksiyonları farklıdır
- Bağlam Verin: Veri yapınızı net açıklayın, örnek gösterin
- Alternatif İsteyin: Aynı probleme birden fazla çözüm olabilir
- Açıklama İsteyin: Sadece formül değil, mantığını da öğrenin
- Veri Gizliliği: Hassas müşteri/finans verilerini paylaşmayın
Faydalı Kaynaklar ve Referanslar
Excel 365 Yeni Dinamik Fonksiyonlar:
XLOOKUP- Modern VLOOKUP alternatifi, daha esnekFILTER- Koşula göre dinamik filtrelemeSORT / SORTBY- Otomatik sıralamaUNIQUE- Benzersiz değerleri çıkarmaSEQUENCE- Sıralı sayı dizisi oluşturmaLET- Formül içinde değişken tanımlamaLAMBDA- Kendi özel fonksiyonunuzu yazma
Google Sheets Özel Fonksiyonlar:
QUERY- SQL benzeri sorgulama diliIMPORTRANGE- Dosyalar arası veri çekmeARRAYFORMULA- Otomatik array genişletmeGOOGLEFINANCE- Canlı borsa verileriIMPORTXML- Web sitelerinden veri çekme
Klavye Kısayolları (Zaman Kazandırır):
- Ctrl+T: Aralığı tabloya çevir
- Alt+D+P: Pivot tablo oluştur (Excel)
- Ctrl+Shift+L: Autofilter aç/kapa
- F9: Seçili formül parçasının sonucunu hesapla
- Ctrl+`: Formülleri göster/gizle
- Alt+Enter: Hücre içinde alt satıra geç
Son güncelleme: 04 Şubat 2026
Faydalı mıydı?